Truy cập nội dung luôn
SỞ Y TẾ

TỈNH QUẢNG NGÃI

Quảng Ngãi đẩy mạnh truyền thông thay đổi hành vi nhằm kiểm soát mất cân bằng giới tính

09/07/2024 18:00    12

Theo kết quả của Tổng Điều tra Dân số và Nhà ở năm 2019, tỷ số giới tính khi sinh (TSGTKS) tại Việt Nam là 111,5 bé trai/100 bé gái, năm 2020 là 112,1 bé trai/100 bé gái. Tỷ số giới tính khi sinh năm 2021 là 111,8/100 (không đạt kế hoạch đề ra là 111,4/100), trong khi đó tỷ số này ở mức tự nhiên là từ 103-106 bé trai/100 bé gái. Dự báo, đến năm 2034, Việt Nam sẽ "dư thừa" 1,5 triệu nam giới lứa tuổi từ 15-49 và đến năm 2059, con số này là 2,5 triệu nam giới (bằng 9,5% dân số nam) nếu TSGTKS không giảm.

Tại Quảng Ngãi, tỷ số giới tính khi sinh luôn ở mức cao so với qui luật tự nhiên. Tỷ số giới tính khi sinh từ năm 2009 là 115,1 bé trai/100 bé gái đã giảm xuống trong thời gian gần đây. Theo số liệu của ngành Dân số tỉnh, trong 06 năm qua (2016-2021), tỉ số giới tính tính khi sinh của tỉnh Quảng Ngãi luôn dao động và duy trì ở mức 110 - 111/100 (bé trai/bé gái): 108,18/100 (năm 2016), 111,01/100 (năm 2017), 111,91/100 (năm 2018), 110,04/100 (năm 2019)[1], 110,82/100 (năm 2020), 110, 1/100 (năm 2021).

Bình quân 06 năm (2016-2021), tỷ số giới tính khi sinh là 110,34/100, thấp hơn bình quân 05 năm (2011- 2015) 1,96 điểm phần trăm (trong 05 năm 2011-2015 duy trì bình quân ở mức 112,3/100). Tuy nhiên, tỷ số giới tính khi sinh của tỉnh vẫn còn nhiều tiềm ẩn gia tăng chưa được kiểm soát tốt.

Trước tình hình đó Chi cục Dân số tỉnh cũng như tỉnh Quảng Ngãi đã triển khai nhiều biện pháp trong đó có truyền thông giáo dục các đối tượng liên quan trực tiếp đến việc lựa chọn giới tính thai nhi:

Ông Đặng Văn Ngữ, Phó Phòng Dân số, Sở Y tế Quảng Ngãi cho biết: “ Chi cục rất quan tâm đẩy mạnh công tác truyền thông trên Đài Phát thanh - Truyền hình tỉnh, Báo Quảng Ngãi. Tăng cường các hình thức truyền thông trực tiếp tại cộng đồng: Các địa phương đã chủ động phối hợp với các ban, ngành, đoàn thể liên quan xây dựng kế hoạch, nội dung hoạt động; tổ chức lồng ghép triển khai tuyên truyền, tư vấn, nâng cao nhận thức cho nhân dân về các hoạt động của mô hình, các văn bản nghiêm cấm lựa chọn giới tính khi sinh, hậu quả của mất cân bằng giới tính khi sinh(MCBGTKS). Kết quả: có 1.800 buổi nói chuyện chuyên đề với khoảng 70.000 lượt người tham dự. Các Hội đoàn thể: Tổ chức nói chuyện chuyên đề về công tác Dân số, mất cân bằng giới tính khi sinh cho đại biểu là hội viên các ngành, đoàn thể, thành viên mặt trận... bình quân 03 đợt/năm/01 đơn vị.  Trung tâm Văn hoá tỉnh xây dựng lồng ghép nội dung về MCBGTKS vào các kịch bản thông tin tuyên truyền của Đội tuyên truyền văn hoá, đồng thời tổ chức tuyên truyền lưu động tại 20 xã vùng cao, miền núi.”

 Thực hiện giáo dục về giới, bình đẳng giới với nội dung, hình thức thích hợp cho từng cấp học nhằm cung cấp kiến thức, kỹ năng thực hành bình đẳng giới; định hình quan điểm, nhận thức về bình đẳng giới cho thế hệ trẻ:

 Sở Giáo dục và Đào tạo: triển khai mô hình sinh hoạt ngoại khóa giáo dục về sức khỏe sinh sản vị thành niên/thanh niên, chuyên đề về MCBGTKS cho học sinh 38 trường phổ thông trung học, 100% số trường phổ thông trung học trên địa bàn tỉnh được triển khai mô hình sinh hoạt ngoại khóa. Truyền thông, nói chuyện chuyên đề cho 28 trường Trung học cơ sở trên địa bàn tỉnh. Có 20 trường đã thành lập câu lạc bộ “Tuổi hồng”, “Gỡ rối”, 15 trường  thành lập hòm thư tư vấn và bản tin, 11 trường tổ chức hội thi tìm hiểu kiến thức sức khỏe sinh sản vị thành niên/thanh niên, cung cấp kiến thức kỹ năng thực hành bình đẳng giới.

Trường Cao đẳng Công thương thành phố Hồ Chí Minh chi nhánh Quảng Ngãi, Trường Trung cấp nghề Quảng Ngãi, Trường Cao đẳng nghề Dung Quất, Trường Cao đẳng Y tế Đặng Thuỳ Trâm, Trường Trung học phổ thong Nội trú dân tộc tỉnh...thu hút hơn 1.500 người tham dự và cổ vũ. Tổ chức Hội thi “Rung chuông vàng” chủ đề MCBGTKS tổ chức tại Trường cao đẳng Việt Nam - Hàn Quốc thu hút trên 200 sinh viên tham dự.

Thời gian qua, Chi cục DS-KHHGĐ nhân bản  tờ rơi “Không lựa chọn giới tính thai nhi vì tương lai, hạnh phúc con cháu ta”; “Sổ tay quản lý Đề án Can thiệp giảm thiểu mất cân bằng giới tính khi sinh”. Các sản phẩm đã cấp cho các huyện, thị xã, thành phố; Ban DS-KHHGĐ xã, phường, thị trấn và ngành, đoàn thể liên quan; các sản phẩm truyền thông đã góp phần quan trọng trong việc tuyên truyền để nâng cao nhận thức trong cộng đồng. Treo băng rol tuyên truyền  nội dung về MCBGTKS trong chiến dịch truyền thông về MCBGT khi sinh;  Ngày Dân số Thế giới (11/7), Ngày Dân số Việt Nam (26/12), Tháng hành động quốc gia về Dân số (tháng 12).

“Tổng số trẻ sinh ra trong 6 tháng đầu năm 2024 là: 5.186 trẻ (2.737 trẻ em trai/2.449 trẻ em gái, tỷ số giới tính khi sinh 111,8/100), con thứ 3 trở lên là 709 trẻ, chiếm tỷ lệ 14%. Huyện Bình Sơn duy trì sinh hoạt 47 câu lạc bộ phụ nữ giúp nhau phát triển kinh tế gia đình; Huyện Minh Long duy trì sinh hoạt 05 câu lạc bộ bạn gái tiêu biểu.” Ông Đặng Văn Ngữ cho biết thêm.

Ngoài những biện pháp trên để đạt hiệu quả hơn trong việc kiểm soát lựa chọn thai nhi, chúng ta nên tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm những cơ sở y tế vi phạm về việc cung cấp thông tin giới tính hoặc lựa chọn giới tính. Định hướng xây dựng các chương trình cộng đồng cho giới nữ cũng như đẩy mạnh hình ảnh nữ quyền trong các hoạt động dành cho giới nữ.

Để giải quyết, khắc phục tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh thì vấn đề cốt lõi vẫn nằm ở việc truyền thông chuyển đổi hành vi, thông qua việc hiểu đúng và tự nguyện thực hiện các chủ chương, chính sách pháp luật của Nhà nước có liên quan đến vấn đề lựa chọn giới thai nhi của mỗi người dân.

Hình: Tuyên truyền về KHHGĐ và không lựa chọn giới tính thai nhi cho phụ nữ trong độ tuổi ở xã Bình Nguyên, Bình Sơn.

                                                                                    Bài, ảnh: Kim Liên